“The Turkey Test” Nedir?

turkeytest Biz Türkler istisnaları severiz. Kaideleri bozmayız asla ama istisnalara özel kendimize has usullerimiz vardır. Bu noktadan hareketle yazılım test dünyasına da katkılarımız olmuş. Ciddi ciddi “The Turkey Test” kavramını tüm dünyadaki yazılımcıların başına –tabiri caizse- bela etmişiz.

Nedir bu Turkey Test?

Yazının devamını Devnot’taki yazımdan takip edebilirsiniz.

Advertisements

ISCAT 2015

iscatbanner

1st International Symposium on Critical and Analytical Thinking” isimli sempozyum, Sakarya Üniversitesi, Akademik Platform ve Kritik ve Analitik Düşünme Platformu tarafından 10-12 Nisan 2015 tarihlerinde Sakarya Üniversitesi’nde gerçekleştirilecek.

Kuveyt Türk Arge Merkezi adına iki bildiri sunumu ile sempozyumda olacağız. 10 Nisan tarihinde Sakarya Üniversitesi Kültür ve Kongre Merkezi’nde sunumları gerçekleştirilecek bildiri başlıkları ise şu şekilde:

1. The Effects of Critical Thinking on the Success of a Software Testing Process, Ayşe Betül Karagöz, Fatma Molu

2. Kritik Analitik Düşünce İle Finans Sektöründe Yazılım Hatalarını En Aza İndirgeme Çözüm Süreci, Ayşe Betül Karagöz, Fatma Molu

Kısa Kısa…

Blog’a son yazıyı yaklaşık 3,5 ay kadar önce yazdığımı farkedince buraya not düşülesi, kayda değer çalışmalardan birkaçını alıp, kısa kısa bahsederek toparlamak istedim işi. Özetle teste dair, hayata dair neler yaşandı, işte satır başları;

test-istanbul-2014-logo29 – 30 Mayıs, Test Istanbul 2014: Test Istanbul 2014 konferansı bu yıl 5.kez yazılım test dünyasını İstanbul’da buluşturdu. Ben de 2013-2014 döneminde çeşitli zamanlarda düzenlenen Strateji Grubu toplantılara katılarak destek vermeye çalıştım. “Mobile Testing: Testing on the Move” mottosuyla gerçekleşen konferansa keynote ve guest speaker olarak Scott Barber, Rick Craig, Julian Harty ve Dawn Haynes katıldı. Keytorc, Logo ve TEB sponsorluğunda gerçekleşen konferansa ModernAnalyst.com, Professional Tester ve Tea Time with Testers destek verdiler.

Konferansta sunumlarıyla yer alan firmalardan, sunum koçluğunu yaptığım Aselsan ve Borsa İstanbul’u özellikle tebrik ediyorum. Aselsan’dan Eda Gürler hanım ve Murat Yılmaz bey “An Automated Testing Method for Embedded Software of a Military Project” başlıklı oturumu başarıyla gerçekleştirdiler. Borsa İstanbul’dan Hüseyin Koyun bey ise “Borsa Istanbul Equity Markets Test Automation” konulu oturumu başarıyla tamamlarken, ilgi oldukça yoğundu. Gerek konferans öncesi özverili çalışmaları, gerekse konferans sonraki gelen olumlu geri bildirimler ışığında kendilerine teşekkür ediyorum.

Bu arada Test Istanbul 2015 için çalışmalar tüm hızıyla devam ediyor. Önümüzdeki günlerde duyuruları sizlere ulaşmış olacak, sürprizlere hazır olun:)

isites18- 20 Haziran, ISITES 2014 (2nd International Symposium on Innovative Technologies in Engineering and Science): Akademik Platform ve Karabük Üniversitesi sponsorluğunda gerçekleşen 2.Uluslararası Mühendislik ve Bilim Alanında Yenilikçi Teknolojiler Sempozyumu’na Kuveyt Türk’ten iki bildiri ile katıldık. Karabük Üniversitesi’nde sunumunu gerçekleştirdiğimiz bildiriler:

Challenges, Methodologies, and Issues in Mobile Banking Testing Process, (Fatma Molu, Ayşe Betül Karagöz)

Finans Sektörü Yazılım Süreçlerinde Şelale Modelinden Scrum Modeline Geçiş, (Fatma Molu, Ayşe Betül Karagöz)

ISITES 2015 konferansı 13-15 Haziran 2015 tarihlerinde İspanya’da Valensiya Politeknik Üniversitesi’nde gerçekleşecek.

istqb

 Eylül 2014, Türkçe ISTQB Foundation Level Syllabus yayınlandı: ISTQB temel seivye sertifika programına hazırlık için referans alınan syllabus dokümanı Turkish Testing Board tarafından Türkçeleştirildi. Benim gibi bu çalışmaya destek veren çalışma grubu üyelerinin isimlerini de Teşekkür sayfasında bulabilirsiniz.:)

Yazılım Test ve Kalite Derneği, gerek Sertifikalı Test Uzmanı Temel Seviye Ders Programı, gerekse ISTQB Yazılım Testi Türkçe Terimler Sözlüğü çalışmaları ve devam eden Advanced Level sertifika programı Türkçeleştirme çalışmaları ile sektördeki önemli bir açığı kapatmakta. Minnettarız.

Finans Sektörü Üst Düzey Yöneticileri “Test Finance” Panelinde Buluştu

testfinanceTest Finance paneli 19 Şubat 2014 tarihinde İstanbul Barbaros Point Otel’de finans sektörü çalışanlarının yoğun katılımıyla gerçekleşti. Aktifbank, ING Bank, Odeabank ve TEB bankalarının CIO’larının konuşmacı olarak yer aldığı panelde, BA-Works yönetici ortağı Emrah Yayıcı ve Yazılım Test ve Kalite Derneği başkanı Koray Yitmen de panelistler arasındaydı.

Katılımcılar arasında test profesyonellerinin yanı sıra, yönetici, analist, proje yöneticisi ve diğer ilgili IT rollerinde çalışanlar da yer aldı.

Finans Sektöründe Yazılım Testinin Önemi“nin konuşulduğu panele TEB Test Yönetimi Departmanı Yöneticisi Vilma Orancı moderatörlük yaptı. Vilma hanımın panelistlere yönelttiği sorular ve gelen cevaplardan kısa notları aşağıda bulabilirsiniz. (Tamamen kişisel notlarımdır. Eksiklik payı olabilir diye notumu düşeyim:) )

Vilma Orancı: Türkiye’de finans sektöründe test süreçlerindeki değişimi nasıl değerlendiriyorsunuz?

Hüseyin Sivri (ING Bank, CIO): Eskiden bankalarda yaşadığımız kesintilerin kaynağı network, sunucu vs. kaynaklıydı. Bugün ise yaşadığımız kesintilerin %60’ı test ve deployment kaynaklı. Test kaynaklı kesintilerin kök sebeplerinde de teste yeterli zaman ayrılmaması, test ortamlarının hazırlanmaması gibi sebepler yer alıyor. Requirement ve test arasında yapısal ilişkiler tutulmuyor.

Koray Yitmen (Yazılım Test ve Kalite Derneği Başkanı): Yazılım testi literatüründe yer alan error, bug, failure, defect kelimelerini Türkçe’ye sadece “hata” olarak çevirebiliyoruz. Bu örnek, şimdiye kadar bu konuya verdiğimiz önemin bir göstergesi.

Test sadece bir hata bulma aktivitesi değildir. Hata oluşmadan önce de statik testlerle “defect prevention” yöntemleri uygunlanmalı. Bu bir çeşit koruyucu hekimlik gibidir. Böylece test ve kalite kavramları birlikte ele alınabilir. Özellikle riskin yüksek olduğu finans ve telekom sektörleri bu alana yatırım yapıyor.

Nilgün Kuruöz (Aktifbank, CIO): Teste analistlerden test mühendislerine aktarılan bir iş olarak bakmıyoruz. Bir analistin yaptığı test ile test mühendisinin yaptığı iş birbirinden çok farklı, farklı tür, farklı bir bakış açısıyla gerçekleşiyor. IT yöneticileri de artık test işini analistlerden merkezi bir test ekibindeki test uzmanlarına verdiği zaman aynı işi farklı bir ekibe veriyorum diye düşünmemeli. Test uzmanlarının çıktısı daha farklı oluyor. Analistler yine happy path testlerine devam etmeli. Test mühendisleri  de böylece daha kompleks senaryolarıyla alanlarında uzmanlaşabilirler.

Test ile birlikte kullanıcı deneyimi kavramı da ele alınmalı ve bu alana yatırım yapılmalı.

Mehmet Ali Cer (TEB, CIO): Testi artık management ve execution olarak iki ayrı kolda ele alıyoruz. Bunun sonucunda en büyük faydayı IT’nin olgunluk seviyesine katkısında görüyoruz.

Yazılım testinde bulunduğumuz nokta henüz emekleme safhası. Yeterince olgunlaşması, test süreçlerinin IT süreçlerine tam entegrasyonu için önümüzdeki birkaç sene var.

Vilma Orancı: Test süreçlerine ne yönde yatırımlar yapmayı planlıyorsunuz? Ne yönde faydalar bekliyorsunuz?

Emrah Yayıcı (BA-Works, Yönetici Ortak): Bugün yaptığımız testler çok fazla fonksiyonel odaklı. Oysa test sadece bu değil. Bu nedenle yatırımlar artık sadece fonksiyonalite testine olmayacak. Usability, security, performance testleri gündemde olacak.

Kullanılabilirlik testlerine yatırımın masraflı olduğu ve ürünün canlıya çıkışını geciktirdiğine dair yanlış bir algı var. Kullanılabilirlik testlerinin sonucundaki faydayı ROI çalışmalarının sonucunda net bir şekilde görüyoruz.

Hüseyin Sivri (ING Bank, CIO): Olaya toplam kalite anlayışıyla bakmak gerekiyor. Teste yapılacak yatırımlar daha çok frameworkler üzerine olacak. Kurumsal mimari çalışmalarıyla test birlikte ele alınacak. Otomatik kod üretimiyle yazılımcı hatası minimize edilecek. ING bu konuya yatırım yapıyor.

Private cloud’a yatırım yapıyoruz. Böylece n tane test ortamında çalışarak farklı proje testlerinin birbirlerini etkilemesini, kesintiye uğratmasını önlüyoruz. Örneğin bir test ortamında vade tarihini ileri almanız gerekiyor. Aynı ortamda koşturduğunuz farklı testlerin bundan etkilenmesi kaçınılmaz. Bu neden bu konuya yatırım önemli.

Test sonuçlarının deployment kararlarında dikkate alınmasını otomatize etmek üzerinde çalışıyoruz.

Unit test önem verilen konulardan biri.

Requirement – test case- defect arasında izlenebilirliği sağlayarak bunu analist, yazılımcı ve test uzmanlarının değerlendirilmesinde performans kriteri olarak değerlendirmek üzerinde çalışıyoruz.

Mobil uygulama testlerine ağırlık veriyoruz.

Koray Yitmen (Yazılım Test ve Kalite Derneği Başkanı): Canlı ortamda test diye bir kavram yok. Bunun adı test değil.

Yazılım testi kültürünün kurum içinde oluşturulması lazım. Bu olgunlaşma, süreçlerin oturulması ve organizasyonel olarak gerekli değişikliklerin yapılmasıyla olur. Teftiş kurulunun diğer birimlerden bağımsız yönetim kuruluna bağlı olduğu bir modeldeki gibi kaliteden sorumlu test ekibinin de üst yönetime bağlı olması, yazılım ekiplerine bağlı olmaması gerekir.

Test ekiplerinin yetkinliklerine yatırım yapılmalı.

Test otomasyonu yatırım yapılan alanlardan biri.

Yazılım testi tek seviye bir uzmanlık alanı değil. Katmanlı bir yapı olarak ele alınarak, technical test analistlere kariyer yolları açılmalı.

Nilgün Kuruöz (Aktifbank, CIO): Aktifbank’ta test ekibi 2012 yılı sonunda kuruldu. İlk önceliğimiz iyi bir ekip kurmaktı. Daha sonra test süreçlerinin yönetimi için tool seçimi önceliklerimiz arasında. Uçtan uca test süreçlerinin yönetimi konusunda toolların eksik olduğunu gördük.

Test tool’u implementasyonunda requirement tarafının doğru ele alınması çok önemli. Requirementların kalitesi testin kalitesini direkt etkiliyor.

Yük ve güvenlik testlerine yatırım yapıyoruz. Bunun için buluttan hizmet satın alıyoruz.

Mehmet Ali Cer (TEB, CIO): Birinci önceliğimiz, insana yatırım. Kurum içinde kültürü oluşturarak testin öneminin herkes tarafından kavranmasını sağlıyoruz. Diğer ekiplerin bu süreçten sağladığı faydaları ön plana çıkarıyoruz.

Dokümantasyonu sevmeyen bir milletiz. Test işinde ise dokümantasyon kaçınılmaz.

İkinci önceliğimiz, test ortamlarına yatırım.

Üçüncü önceliğimiz, test ve yazılım süreçlerinin entegrasyonu.

Dördüncü olarak da, test otomasyon toolları yatırım yapacağımız alanlar arasında.

Berrin K.Walrawen (Odebank, IT Direktörü): Odeabank 2012 kasım ayında kuruldu. Çok kısa sürede çok fazla yeni ürün çıkardık. Yazılımı outsource ettik. Yazılımını kendi yapmadığımız uygulamaların testinde şunlara önem verdik:

– Unit testin dokümante edilmesini sağladık.

– Sistem testlerini outsource ekiple birlikte gerçekleştirdik ve dokümante edilmesini sağladık.

– Entegrasyon testlerini dokümante ettik.

– Regresyon testlerini dokümante ettik.

– Canlıya acil geçişleri minimize ettik.

– UAT(Kullanıcı kabul testi) kesinlikle test değildir anlayışını benimsedik. Test süreci IT içinde tamamlandıktan sonra iş birimi ve müşterilerin testine verdik. Bu kaliteye ciddi anlamda katkı sağladı.

Vilma Orancı: Şube odaklı testten mobil testlere geldik. Yeni mobil dünyada neler değişecek?

Hüseyin Sivri (ING Bank, CIO): Continuous Delivery ve DevOps kavramları önem kazanıyor.

Mobil, HTML5 için cross browser testleri önemli.

Mobil uygulama testlerinde daha yolun başındayız. Atacak çok adımımız var.

Usability kavramı mobilde daha ön planda.

Private cloud, güvenlik testleri, otomasyon ve test sonuçlarının şeffaf raporlanması/risk yönetimi üzerinde çalıştığımız konular.

Koray Yitmen (Yazılım Test ve Kalite Derneği Başkanı): Artık e-mail yerine mail diyoruz. Mailin başındaki e’yi düşürerek, mailin elektronik olduğunu belirtmeye gerek duymuyoruz. Aynı şekilde bugün internet bankacılığı, mobil bankacılık derken yarın sadece “bankacılık” diyeceğiz. Bankacılık zaten mobil olacak.

Mobil bankacılıkta da performans testleri ve usability testleri kritik olacak.

Nilgün Kuruöz (Aktifbank, CIO): Gelecek bizi katmansal test anlayışına götürüyor.Business logic ve kanal logic kavramlarıyla katmansal test üzerine konuşacağız. Ayrıca ön yüzlerde test için uzmanlaşma olacağını öngörüyorum.

Mehmet Ali Cer (TEB, CIO): Mobil demek hizmeti daha sorunsuz ve daha güvenli sunmak demektir. Bunun için test kritik bir noktada yer alıyor.

Emrah Yayıcı (BA-Works, Yönetici Ortak): Finans sektöründe fark oluşturmak çok zor. Yeni bir ürün çıkardığınızda rekabet ortamında diğer bankalarda benzer ürünleri hızlı bir şekilde hayata geçiriyor.Fark oluşturmanın yolu daha iyi bir müşteri deneyimi sunmaktan geçiyor. User centricity, simplicity kelimelerini daha fazla kullanacağız. Kullanıcının dilinden konuşanlar kazanacak.

Consistency (tutarlılık) önemli. Bir bankanın ATM’sini veya internet şubesini kullanan müşteri aynı menü hiyerarşisini görmek ister. Kullanıcı alışkanlıklarını korumalıyız.

Benchmarking önemli. Ancak aynısını kopyalama şeklinde olmamalı.

Otomasyon, saedce regresyon testinin otomasyonu değildir.

Usability testlerinde kullanılan eye tracking uygulamaları ile ciddi fayda sağlanıyor.

Hüseyin Sivri (ING Bank, CIO): Otomasyona 3,5 yıl önce başladık. Otomasyon scriptlerini kim yazacak? sorunuyla karşılaştık. Developerlar yazdığında, kod yazarken yaptıkları aynı hataları tekrarladıklarını gördük. Script yazımını outsource ettik. Yeni internet bankacılığı testlerinde otomasyonu kullandık. Yeni geliştirmelerde, db kontrollerinde ve fonksiyonel testlerde otomasyon kullanıyoruz.

Test ortamlarının hazırlanması işi IT içinde üvey evlat gibi. Bu alana yatırım yapılmalı.

Mehmet Ali Cer (TEB, CIO): Kurum içinde kültürel değişime önem verilmeli. Test süreçleri entegrasyonunun analistin veya yazılımcının işine sağladığı fayda anlatılmalı. Daha önce IT içinde Proje Yönetimi ekipleri ilk kurulduklarında sancılı bir süreç geçirmişlerdi. Test ekipleri de benzer şekilde zamanla IT’nin vazgeçilmez bir parçası olacak.

Koray Yitmen (Yazılım Test ve Kalite Derneği Başkanı): Test, tamamen ayrı bir disiplin. Testin koşturulmasından önce testin analizi yapılmalı. ROI konusu önemli.

Test ekiplerindeki körleşmenin önüne geçilmeli. Buna alternatif outsource ekiplerin alınması olabilir. Ancak bunun da artı ve eksileri mevcut. Test ekiplerinin oluşturulmasında merkezi bir test ekibi mi veya outsource bir ekip mi olmalı, yoksa hybrid bir model mi olmalı sorusunun cevabı kurumun stratejik önceliklerine göre değişebilir.

Nilgün Kuruöz (Aktifbank, CIO): Hybrid bir model ile iç kaynaklar tarafından yönlendirilen outsource ekipleri daha başarılı oluyor. Dönemsel ihtiyaçlar için outsource kaynaklar kullanılabilir. İç kaynaklarda uzmanlaşma önemli.

Test ekibi, yeni mezun personelin yetiştirilmesi için fayda sağlayacak bir yer. Örneğin ADK’da çalışacak bir analistin önce test süreçlerine dahil olarak burada yetişmesi daha sonra rotasyon yapılması faydalı olur.

Emrah Yayıcı (BA-Works, Yönetici Ortak): Core  business ve uygulamaları outsource etmeyiz.

Test ekibinin verimli çalışabilmesi için kafası rahat olmalı. Şirketler test için kariyer yollarını çizmeli.

Her test mühendisi cebine bir domain bilgisini koymalı ve yaptığı işin tekniklerini bilmeli.

Bugün artık web’de hakkınızda ne çıkıyorsa O’sunuz. Test uzmanları bilgilerini, çalışmalarını web’de paylaşmalı.

Hüseyin Sivri (ING Bank, CIO): Yakın gelecekte öne çıkan roller şunlar: Data scientist, IT security, mobil development, test engineering.

Büyük şirketlerde CTO adayları test ekiplerinden geliyor. Çünkü C level için büyük resmi gören, farklı alanlarda deneyim kazanmış profillere ihtiyaç var. Canlıya çıkan farklı ürün gruplarının hepsi test ekibinin kontrolünden geçiyor. Bu nedenle buradaki profesyoneller çok daha fazla deneyim kazanıp stratejik bakış açısına sahip oluyorlar.

Vilma Orancı: Bu alanda çalışanlar için öneri ve mesajlarınız nelerdir?

Nilgün Kuruöz (Aktifbank, CIO): Test içinde uzmanlaşma yolu seçilmeli. Test mühendisleri, teknik veya business’ı seçerek bu alanda Bu uzmanlaşmalı.

Bu alanda iletişim çok önemli. Ön planda olmalı ve insanların eksikliklerini anlatmayı iyi bir iletişimle yönetmeliler.

Mehmet Ali Cer (TEB, CIO): Test Türkiye’de gelişen bir sektör ve bu alanda çok fazla fırsat var.

Testin kurumsal mimariyle kesişen noktalarına ağırlık vermeliler.

Emrah Yayıcı (BA-Works, Yönetici Ortak): Yaptığın işi satmak önemli. Rakamsal verilerle konuşmalısınız. Kaç test senaryosu koşturuldu, hangi kritiklik seviyesinde kaç defect bulundu vs.

Yazar notu: Finans sektörünün üst düzey yöneticilerini bu organizasyonda bir araya getiren Yazılım Test ve Kalite Derneği’ne ve katılımcılara teşekkür ediyorum.  Yazılım testinin teknik detaylarına hakim üst düzey yöneticileri ve bu alana yatırım yapacaklarını görmek yazılım test sektörü için ciddi umut verici.

Test Finance

testfinanceYazılım Test ve Kalite Derneği tarafından gerçekleştirilecek olan Test Finance panelinde bankacılık sektörünün üst düzey yöneticileri “Finans Sektöründe Yazılım Testinin Önemi ve Geleceği” konusunu tartışmak için bir araya geliyor.

19 Şubat 2014 tarihinde İstanbul Barbaros Point Otel’de gerçekleştirilecek panele katılım için panelin detaylarının bulunduğu Turkish Testing Board sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

TEB, Test Departmanı Yöneticisi Vilma Orancı’nın moderatörlüğünde yapılacak panelin katılımcıları ise şöyle;

  • Emrah Yayıcı – IIBA Turkey, Başkan,
  • Berrin Walraven – Odeabank, IT Direktörü
  • Hüseyin Sivri – ING Bank, CIO
  • Koray Yitmen – Yazılım Test ve Kalite Derneği, Başkan
  • Mehmet Ali Cer – Türk Ekonomi Bankası, CIO
  • Nilgün Kuruöz – Aktifbank, CIO

19 Şubat’ta görüşmek üzere…

[Güncelleme: Panel hakkında ayrıntılı bilgi için bir göz atın. Tık. ]

Yazılım Test Mühendisi

Daha önceki yazılarımdan birinde yazılım test mühendisi arayışımızdan bahsetmiştim. Benzer şartlarda yeniden bir takım arkadaşı arayışımız var. İlgilenen arkadaşlar detaylara buradaki yazıdan ulaşabilir.

Yazıdaki detaylar bir yana, özetle; kendi kendine “ben test mühendisliği alanında kariyer yapacağım” kararını vermiş (not: Kuveyt Türk kariyer yolunda uzmanlığın önünü açan Türkiye’deki örnek kurumlardan), kafasında katılım bankacılığı nedir’in resmini çizip, kendisini o resme yerleştirebilen, yazılım testinin mutfağına girmiş, elini sistem testi, regresyon testi, az çok da test araçlarına bulaştırmış biridir aranan.

Görüşmek üzere…

IBM Green Hat

greenhat-logo215 Mayıs’ta IBM’in Kuveyt Türk’e özel gerçekleştirdiği etkinlikte yer verilen önemli konulardan biri de yazılımların test süreciydi. Bu kapsamda IBM’in 2012 yılı başında ürünlerine dahil ettiği Green Hat tool setini tanıma fırsatı buldum. Ayrotek’te IBM Rational Technical Consultant olarak görev yapan Canberk Akduygu’nun sunumundan aldığım notlar ve sonrasında yaptığım araştırmalara göre kısaca Green Hat:

Green Hat tool setinin içinde 3 tool var. Bunlar:

1. Green Hat Tester -> (IBM Rational Test Workbench)

2. Green Hat Performance Tester ->(IBM Rational Performance Test Server)

3. Green Hat VIE (Virtual Integration Environment) -> (IBM Rational Test Virtualization Server)

Amaç, test sürecini kesintiye uğratmadan 7×24 testleri gerçekleştirebilmek. İlişkili ya da entegre sistemler çalışmasa bile ben kendi sistemimi test etmeye devam edebileceğim. Development veya deploymentları beklemeden 7×24 çalışabilen bir test ekibi düşüncesi tabi ki yönetici olarak insanı heyecanlandırıyor. Malum development tamamlanmadan teste başlamak, zaman ve kaynak kaybına neden oluyor. Diğer yandan da zamana karşı yarışıyorsunuz. ‘Time to market’ adıyla hayatımıza giren olguyla başa çıkmak için proaktif davranarak, sistemler hazır olmadan biz test ekipleri olarak bir sonraki adıma hazır olmalıyız. Bu stratejiye paralel bir çalışma prensibi görüyoruz Green Hat bünyesinde.

Otomasyon çözümlerine ek olarak, virtualization konusuda da ürün iddialı duruyor. Hardware ve uygulama sanallaştırmadan bahsediliyor. (HP’nin Servis Sanallaştırma ürünüyle benzer özellikleri barındırıyor -genel olarak. Başka bir yazıda HP Service Virtualization ürününden bahsedeceğim.)

Test literatüründe white box ve black box kavramlarını biliyoruz. Green Hat ile birlikte IBM Gray Box kavramını öne sürüyor. White box tekniğindeki gibi sistemin iç işleyişine çok müdahil olmadan, sistemin input ve outputlarıyla uğraşıyoruz yine. Ancak sanallaştırma noktasında işlerin rengini bir ton daha açıyoruz. Sunumda ilgimi çeken bir diğer nokta; katmanlı SOA mimarisinde presentation layer altında kalan tüm katmanların sanallaştırılabilmesi. Lisanslama ise transaction bazında gerçekleştiriliyor.